Die kernbeginsel – jou skuld verdwyn nie sommer nie
Wanneer ‘n persoon sterf, sterf sy of haar skuld nie saam met hom of haar nie. Alle bates en laste vorm eerder deel van die bestorwe boedel, wat ingevolge die Boedelwet 66 van 1965 beredder moet word voordat enigiemand iets erf. Skuldeisers word uit die boedel betaal voordat erfgename ‘n sent ontvang.
Die eksekuteur
Die Meester van die Hooggeregshof stel ‘n eksekuteur aan (wat in die testament benoem is, of wat aangestel word indien daar geen testament of benoeming is nie). Die eksekuteur is verantwoordelik daarvoor om die oorledene se bates bymekaar te maak, skuldeisers by wyse van ‘n kennisgewing in die Staatskoerant en ‘n plaaslike koerant op te roep, geldige eise te vereffen en eers daarna die oorskot aan die erfgename te verdeel. Hierdie is ‘n nuttige afdeling om die praktiese werking, tydsraamwerke, die kennisgewingtydperk vir skuldeisers en die gevolge indien ‘n skuldeiser die sperdatum mis, te verduidelik.
Wat gebeur indien die boedel nie die skuld kan dek nie?
Die skuld kan uit die boedel se beskikbare bates betaal word, onderhewig aan die toepaslike regsvereistes en die rangorde van eise. Die eksekuteur is die persoon wat die boedel beredder en die eise hanteer.
Indien die laste die bates oorskry, word die boedel ingevolge die Insolvensiewet as insolvent beredder en word skuldeisers volgens ‘n vasgestelde voorkeurorde betaal. Indien daar ‘n tekort is, ontvang onversekerde skuldeisers eenvoudig nie betaling nie.
Die oorblywende boedel kan eers aan die begunstigdes verdeel word nadat die boedel se laste en bereddingsvereistes afgehandel is.
Kan familielede vir uitstaande skuld aanspreeklik gehou word?
Dit is die afdeling waaroor kliënte die meeste duidelikheid nodig het en waar die nuanses saak maak:
- Langslewende gades getroud binne gemeenskap van goed: Aangesien die gemeenskaplike boedel albei gades se skuld insluit, kan die langslewende gade se halwe aandeel geraak word, al het hy of sy nie die skuld persoonlik aangegaan nie.
- Medeondertekenaars en borge: Indien iemand borg gestaan het vir die oorledene se lening, bly daardie aanspreeklikheid onafhanklik van die boedelproses voortbestaan en kan die skuldeiser die borg regstreeks aanspreek.
- Gesamentlike skuld: By gesamentlike rekeninge of verbande bly die langslewende medeskuldenaar ten volle aanspreeklik vir die uitstaande saldo.
Wat gebeur met ‘n huislening of voertuigfinansiering?
Versekerde skuldeisers (soos ‘n bank wat ‘n verband oor eiendom hou) behou hul sekuriteit. Indien die boedel of die erfgename nie die paaiemente kan voortsit nie, kan die bate teruggeneem en verkoop word om die skuld te vereffen. Erfgename wat ‘n eiendom met ‘n verband daaroor wil behou, moet dikwels aansoek doen dat die verband in hul naam oorgedra word, onderhewig aan die bank se gewone bekostigbaarheidsassessering.
Kan skuldeisers die oorledene se eiendom neem?
Moontlik, ja. ‘n Skuldeiser met ‘n geldige eis teen die oorledene kan daardie eis teen die boedel indien.
Dit beteken nie dat ‘n skuldeiser sommer by die oorledene se huis kan opdaag en eiendom kan verwyder nie. Die bereddering van ‘n bestorwe boedel word deur spesifieke regsprosesse gereël en die eksekuteur speel ‘n sentrale rol in die hantering van die boedel se bates en laste.
Wat van skuld wat AAN die oorledene verskuldig is?
Die proses werk in albei rigtings. ‘n Oorledene het moontlik nie net geld geskuld nie, maar iemand anders het moontlik ook geld aan hom of haar geskuld.
Indien die oorledene byvoorbeeld voor sy of haar dood R100 000.00 aan iemand anders geleen het, kan daardie uitstaande bedrag ‘n bate of eis van die bestorwe boedel uitmaak.
Die eksekuteur sal dus moontlik geld wat aan die oorledene verskuldig is as deel van die bereddering van die boedel moet invorder.
Dit is ‘n belangrike punt wat families soms oor die hoof sien wanneer hulle die werklike waarde van ‘n boedel probeer bepaal.
Wat moet families doen wanneer ‘n geliefde met skuld sterf?
Die eerste stap is om nie paniekerig te raak nie. Skuld beteken nie noodwendig dat die familie dit persoonlik sal moet betaal nie. Die oorledene se finansiële posisie moet eerder behoorlik beoordeel word. Identifiseer daarvoor die bates, uitstaande skuld, eiendom en verbande, voertuie en ander waardevolle bates, geld wat aan die oorledene verskuldig is asook enige waarborge, borgtogte of gesamentlike aanspreeklikhede. Die boedel moet daarna behoorlik aangemeld en deur die toepaslike regsproses beredder word.
Om onaangename verrassings te vermy:
- Hou ‘n skriftelike, bygewerkte testament wat jou huidige skuld en bates weerspieël
- Oorweeg kredietlewens- of lewensversekering om groot skuld te dek
- Verstaan die uitwerking van jou huweliksgoederebedeling op die aanspreeklikheid van die boedel
- Moenie borgtogooreenkomste onderteken sonder om die voortdurende persoonlike risiko te verstaan nie
Hoewel daar redelike pogings aangewend word om die akkuraatheid van die inhoud van hierdie publikasie te verseker, sal nie die skrywers van die artikels nie, sowel as die uitgewer, verantwoordelik wees vir enige gevolge wat voortspruit uit aksies wat gebaseer is op die inligting of aanbevelings wat hierin vervat is nie. Ons materiaal is net vir inligtingsdoeleindes.