Geskryf deur: Eugene van der Walt
Op 24 September vier ons Erfenisdag – ’n dag om te eer waar ons vandaan kom en wat ons aan die volgende geslag oordra. Gepas genoeg is September ook Nasionale Testamentmaand, met Nasionale Testamentweek van 14 tot 18 September 2026. Erfenis gaan nie net oor kultuur en herinneringe nie; dit gaan ook oor wat jy agterlaat vir die mense vir wie jy lief is. ’n Testament is die instrument waarmee jy daardie nalatenskap beskerm.
‘n Ontnugterende statistiek
‘n Onlangse nasionale opname het bevind dat slegs 28% van Suid-Afrikaners ‘n geldige testament het. Dit beteken die oorgrote meerderheid mense het geen formele plan gemaak vir wat met hul huis, hul spaargeld en hul besittings gebeur nadat hulle sterf nie. Vir die meeste gesinne word die gevolge van daardie leemte eers duidelik op die slegste moontlike oomblik, wanneer hulle rou en skielik ook regsonsekerheid in die gesig staar.
Wat ‘n testament werklik beskerm
‘n Testament is ‘n regsdokument wat uiteensit hoe jou bates na jou dood versprei moet word. Dit laat jou toe om te kies wie by jou erf, om ‘n eksekuteur aan te stel om jou boedel af te handel en, die belangrikste vir ouers, om ‘n voog vir jou minderjarige kinders te benoem. In ‘n baie werklike sin is ‘n testament die meganisme waardeur jou lewenswerk jou gesin se erfenis word eerder as ‘n bron van geskil.
Dink daaraan as die regskant van erfenis. Die waardes en herinneringe wat jy nalaat kan nie in wet vasgelê word nie. Maar die huis, die spaargeld en die sekuriteit wat jy vir jou gesin opgebou het, kan wel, en ’n testament is hoe jy verseker dat dit die regte hande bereik.
Wat gebeur as jy sonder een sterf
As jy sonder ‘n geldige testament sterf, sterf jy intestaat, en jou boedel word verdeel volgens ‘n starre formule in die Wet op Intestate Erfopvolging. Daardie formule hou geen rekening met jou wense, jou verhoudings of jou gesin se werklike behoeftes nie.
Die uitkomste is dikwels nie wat mense sou gekies het nie:
- Jou bates word tussen jou gade en kinders verdeel deur ‘n vaste formule, ongeag wat jy bedoel het of wat jou gesin die meeste nodig het.
- ‘n Lewensmaat met wie jy nooit wettig getroud was nie, mag moontlik niks erf nie.
- As jy geen gade of kinders het nie, mag verre familielede erf voor die mense wat werklik vir jou saak gemaak het.
- Die keuse van wie jou boedel administreer, en wie vir jou minderjarige kinders sorg, word effektief aan ander oorgelaat eerder as aan jou.
Wat ‘n testament geldig maak
Vir ‘n testament om in Suid-Afrika geldig te wees, moet dit op skrif wees, dit moet deur jou onderteken word in die teenwoordigheid van twee bevoegde getuies, en daardie getuies moet in jou teenwoordigheid en in die teenwoordigheid van mekaar onderteken. Klein foute met ondertekening of getuienis is van die mees algemene redes waarom ’n testament later uitgedaag of ongeldig verklaar word. Juis daarom is dit die moeite werd om jou testament behoorlik te laat opstel, eerder as om op ’n aanlyn standaarddokument staat te maak
Maak hierdie die jaar waarin jy dit doen
Testamentweek bestaan juis omdat soveel mense van plan is om ’n testament op te stel, maar nooit heeltemal daarby uitkom nie. Daar is geen beter tyd as nou, met die veldtog in volle gang en Erfenisdag wat nader kom, om dit uiteindelik in plek te sit nie. As jy reeds ’n testament het, gebruik hierdie maand om dit te hersien en seker te maak dit weerspieël steeds jou lewe. ’n Huwelik, egskeiding, geboorte of groot aankoop kan ’n ouer testament vinnig verouderd maak.
Om jou erfenis te eer gaan nie net daaroor om met trots terug te kyk nie. Dit gaan ook daaroor om met sorg vorentoe te kyk en seker te maak dat die mense wat ná jou kom beskerm is. ‘n Testament is een van die mees betekenisvolle maniere om presies dit te doen.
Van Der Walt & Associates help kliënte met testamente, boedelbeplanning en die administrasie van bestorwe boedels. Kontak ons vir ‘n eerste konsultasie.
Hierdie is ‘n algemene inligtingstuk en moet gevolglik nie as regs- of ander professionele advies benut word nie. Geen aanspreeklikheid kan aanvaar word vir enige foute of weglatings of enige skade of verlies wat volg uit die gebruik van enige inligting hierin vervat nie. Kontak altyd u regsadviseur vir spesifieke en toegepaste advies.