Geskryf deur: Eugene van der Walt
Vier van Suid-Afrika se grootste regsfirmas het onlangs die Gauteng Hooggeregshof betree om ‘n regeringstransformasiebeleid uit te daag wat hulle onwettig, onuitvoerbaar en uiteindelik skadelik vir die mense wat dit moet bevoordeel, noem.
Die agtergrond
Tot September 2024 het regsfirmas hul B-BSEB-nakoming gemeet aan dieselfde generiese kodes as die meeste ander industrieë, en baie groot firmas het Vlak 1-graderings gehad. Toe het Minister Parks Tau ‘n Regsbedryf-Kode (RBK) spesifiek vir die regsprofessie ingestel, met aansienlik strenger eienaarskap- en verkrygingsteikens. Firmas wat meer as R25 miljoen per jaar verdien, moet nou van die eerste jaar af 30% van stemregte en ekonomiese belang aan swart regsverteenwoordigers toeken, met verdere vereistes wat met verloop van tyd toeneem.
Wat die firmas argumenteer
Deneys, Bowmans, Webber Wentzel en Werksmans, met vakbond Solidariteit as medeaansoeker, se die RBK is fundamenteel gebrekkig:
- Geen geldige regsgrondslag nie. Die B-BSEB-wet vereis dat die minister ‘n transformasiestrategie uitvaardig voordat ‘n sektorkode ontwikkel kan word. Geen sodanige strategie is uitgereik nie.
- Dit sal terugslaan. Firmas wat tans Vlak 1-graderings onder die generiese kodes hou, sal onder die RBK verskeie vlakke daal en miljarde rande in staats- en bankkontrakte verloor.
- Die teikens is onmoontlik. Die tydlyne vir die bereiking van die vereiste eienaarskapvlakke is, so argumenteer die firmas, kommersieel en prakties onuitvoerbaar.
- Dit stel byna almal anders vry. Meer as 95% van regspraktyke val onder die drempel en is heeltemal vrygestel, wat die hele las op ‘n handjievol groot firmas plaas.
Adv Tembeka Ngcukaitobi SC, wat drie van die firmas verteenwoordig, het die hof meegedeel dat wat met die RBK verkeerd is nie herstel kan word nie, en dit in sy geheel ter syde moet stel.
Die ander kant
Die regering, die Regspraktykraad en verskeie swart regs-verenigings verdedig die kode kragdadig. Hul standpunt: die regsprofessie het te stadig getransformeer, die RBK is grondwetlik suiwer, en die tersydestelling daarvan sal dekades se vordering terugdraai. Die hof het verteenwoordigers gehoor wat die kode as noodsaaklik beskryf het om te verseker dat swart regsgeleerdes, veral swart vroue, toegang tot die bopunt van die professie kan kry.
Waar dinge staan
Die saak is vir ‘n volle week geskeduleer. Op die eerste dag was die partye in skikkingsbesprekings, maar geen ooreenkoms is bereik nie. Die verhoor het in ‘n oop hofsitting hervat. ‘n Uitspraak word binnekort verwag, en wanneer dit kom, sal dit die eerste keer wees dat ‘n Suid-Afrikaanse hof gevra word om uitspraak te lewer oor ‘n sektorspesifieke B-BSEB-kode van hierdie aard. Ons sal ‘n opvolgartikel publiseer sodra ‘n beslissing gelewer word.
Waarom dit u raak
As u besigheid op B-BSEB-graderings staatmaak wanneer u regs- of professionele diensverskaffers kies, raak hierdie saak u prokurementlandskap direk. As u ‘n regspraktisyn is, vorm dit die toekoms van die professie. En as u eenvoudig wil weet of Suid-Afrika se transformasieraamwerk werklik werk soos dit bedoel is om te werk, is hierdie beslis ’n saak om dop te hou.
Vrae oor B-BSEB-nakoming of hoe dit u besigheid raak?
Van der Walt and Associates Inc. help kliënte in die Tygervalley-gebied met kommersiële, regulatoriese en nakomingsake. Kontak ons vir ‘n eerste konsultasie.
Hierdie is ‘n algemene inligtingstuk en moet gevolglik nie as regs- of ander professionele advies benut word nie. Geen aanspreeklikheid kan aanvaar word vir enige foute of weglatings of enige skade of verlies wat volg uit die gebruik van enige inligting hierin vervat nie. Kontak altyd u regsadviseur vir spesifieke en toegepaste advies.